Konstytucyjnym prawem każdego człowieka jest prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Mimo takiego prawa, sądy nie zawsze działają tak, jak byśmy tego oczekiwali, a na rozstrzygnięcie w sprawie niekiedy czeka się miesiącami, a nawet latami. Istnieją jednak środki prawne, które pozwalają na działanie zainteresowanych stron w sytuacji gdy sąd jest opieszały. Mowa przede wszystkim o skardze na przewlekłość postępowania. Jak działa to narzędzie i kiedy można z niego skorzystać? Wyjaśniamy poniżej.

Czym jest skarga na przewlekłość postępowania?

Skarga na przewlekłość postępowania to narzędzie, którego celem jest zapewnienie stronom postępowania prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Jeśli prawo to zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego
lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze, wówczas istnieje możliwość wniesienia właśnie takiej skargi.

Kiedy strona może wnieść skargę na przewlekłość postępowania?

Strona ma prawo do wniesienia takiej skargi, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia
istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (art., 2 ust. 1 Ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, dalej „Ustawa”). Wyżej wymieniona sytuacja jest także ustawowym wyjaśnieniem tego kiedy „przewlekłość postępowania” w rozumieniu Ustawy zachodzi.

Kto może wnieść skargę na przewlekłość postępowania?

Uprawnieni do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania różnią się w zależności od rodzaju sprawy.

W odniesieniu do poszczególnych postępowań są:

● w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe – strona;
● w postępowaniu w sprawach o wykroczenia – strona;
● w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary – strona lub wnioskodawca;
● w postępowaniu karnym – strona oraz pokrzywdzony, nawet jeśli nie jest stroną;
● w postępowaniu cywilnym – strona, interwenient uboczny i uczestnik postępowania;
● w postępowaniu sądowo-administracyjnym – skarżący oraz uczestnik postępowania na prawach strony;
● w postępowaniu egzekucyjnym oraz w innym postępowaniu dotyczącym wykonania orzeczenia sądowego – strona oraz inna osoba realizująca swoje uprawnienia w tym postępowaniu (art. 3 Ustawy).

Podsumowanie

Skarga na przewlekłość postępowania jest ważnym narzędziem, które służy ochronie praw osób, których sprawy sądowe ciągną się zbyt długo. Prawidłowe złożenie i argumentacja takiej skargi może przyspieszyć postępowanie. Jeśli masz wrażenie, że Twoja sprawa trwa zbyt długo i chcesz podjąć odpowiednie kroki, nasza Kancelaria jest do Twojej dyspozycji. Dysponujemy doświadczeniem i wiedzą niezbędną do skutecznego złożenia skargi na przewlekłość postępowania. Zapraszamy do kontaktu!