Coraz częściej przedmiotem sporów sądowych są kredyty frankowe. Wielu frankowiczów, którzy zastanawiają się nad wszczęciem postępowania bankowego przeciwko bankowi zadaje sobie pytanie, czy mogą to zrobić w każdym czasie? Czy ich roszczenie nie ulegnie przedawnieniu?

Przedawnienie w polskim prawie

Jak wiadomo, kodeks cywilny nakłada na wierzycieli pewne ograniczenia dotyczący czasu, w którym możliwe jest dochodzenie ich roszczeń.
Zasady przedawnienia określa art. 118 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:
– termin przedawnienia wynosi 6 lat,
– dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 3 lata.

Co ważne, koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

Dla roszczeń dotyczących kredytów stosuje się jednak najczęściej przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu i tak bardzo powszechne wśród frankowiczów jest przeświadczenie, iż roszczenia takie przedawniają się po 10 latach.

Ważne orzeczenia

W sprawie przedawnienia zapadły przełomowe dla frankowiczów orzeczenia.

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał orzeczenie w sprawach dotyczących kredytów frankowych, w którym wyraźnie zaznaczył, że powództwo wniesione przez konsumenta w celu stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunku istniejącego w takiej umowie nie może podlegać żadnemu terminowi przedawnienia.
Trybunał Sprawiedliwości uznał, że żaden termin przedawnienia nie może zacząć biec, dopóki kredytobiorca nie dowie się o wadliwości swojej umowy. 

Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy, który w Uchwale z dnia 7 maja 2021 r. wskazał, iż:
1. “Niedozwolone postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody nato postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną.
2. Jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie możewiązać, konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.). Kredytodawca może żądać zwrotu świadczenia od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna.”

Ww. orzeczenia mają niewątpliwie przełomowe znaczenie dla frankowiczów i rozwiewają wszelkie wątpliwości dotyczący terminu przedawnienie nieważności umowy frankowej.