O obszernej nowelizacji Kodeksu pracy było głośno już od dłuższego czasu. Dziś jednak oficjalnie stała się ona rzeczywistością, ponieważ dwa dni temu, czyli 6 lutego 2023 r. w Dzienniku Ustaw została ogłoszona ustawa nowelizująca przepisy Kodeksu pracy (Dz. U. poz. 240) w zakresie pracy zdalnej oraz prewencyjnej kontroli trzeźwości. Przepisy dotyczące kontroli trzeźwości wejdą w życie po 14 dniach od ogłoszenia, czyli już 21 lutego 2023 r., natomiast te, które dotyczą pracy zdalnej, wejdą w życie po 2 miesiącach, a więc 7 kwietnia 2023 r.

Nowe obowiązki dla pracodawców

Przedsiębiorcy, którzy zatrudniają pracowników, w szczególności powinni zainteresować się nowymi przepisami. Ustawodawca nakłada na nich szereg obowiązków dotyczących pracy zdalnej. Po wejściu w życie nowych przepisów pracodawca będzie zobowiązany:

– Zapewnić pracownikowi wykonującemu pracę zdalną materiały i narzędzia pracy;
– Zapewnić instalację, serwis, konserwację narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych, niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej, lub
– Pokryć konieczne ich koszty;
– Pokryć koszty energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych;
– Pokryć inne koszty bezpośrednio związane z wykonywaniem pracy zdalnej;
– Zapewnić pracownikowi szkolenia i pomoc techniczną niezbędne do wykonywania pracy zdalnej;
– Ustalić wysokość ekwiwalentu pieniężnego za wykorzystywanie np. prywatnego laptopa pracownika oraz innych materiałów niezapewnionych przez pracodawcę.

Komu pracodawca będzie musiał udzielić zgody na pracę zdalną?

Co do zasady pracodawca będzie miał sporą swobodę co do decyzji o udzieleniu zgody na pracę zdalną. Istnieć będą jednak pewne grupy osób, dla których udzielenie owej zgody będzie obligatoryjne. Chyba że wykonywanie pracy zdalnej nie będzie możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy. Wspomniany przywilej dotyczyć będzie osób:

– Wychowujących dzieci do ukończenia czterech lat;
– Opiekujących się osobą z rodziny lub inną osobą w gospodarstwie domowym;
– Posiadających orzeczenie o niepełnosprawności, a także
– Kobiet w ciąży.

Wobec wymienionych grup osób pracodawca będzie mógł udzielić odpowiedzi odmownej, jednak będzie musiał podać jej powód.

Praca zdalna — wyłączenia ustawowe

Istnieją takie czynności, których rzecz jasna nie ma możliwości wykonywania w formie zdalnej. Wyłączenia ustawowe dotyczą prac:

– Szczególnie niebezpiecznych;
– Powodujących przekroczenie dopuszczalnych norm czynników fizycznych określonych dla pomieszczeń mieszkalnych;
– Powodujących znaczne zabrudzenia;
– Stwarzających niebezpieczeństwo powstania niebezpiecznych czynników chemicznych lub biologicznych.

Kontrola pracy zdalnej

Nowe przepisy będą także dawały pracodawcy uprawnienie do przeprowadzania kontroli wykonywanej pracy zdalnej, najczęściej — w domu pracownika. Kontroli ma podlegać m.in. przestrzeganie wymogów w zakresie bezpieczeństwa i ochrony informacji, w tym procedury ochrony danych osobowych w miejscu wykonywania pracy, a także zasady BHP.
Kontrola taka będzie oczywiście miała pewne ograniczenia, m.in. będzie musiała zostać przeprowadzona w porozumieniu z pracownikiem w miejscu wykonywania pracy zdalnej oraz w godzinach jego pracy.